Antrepo, ithal eşyanın gümrük vergileri ödenmeden, gümrük idaresinin gözetimi altında depolandığı yerdir. Eşya antrepodayken serbest dolaşıma girmiş sayılmaz; vergi yükümlülüğü ancak eşya antrepodan çekilip ithalat beyannamesi verildiğinde doğar.
Bu yapının pratik karşılığı şudur: malını hemen satamayacak ya da üretime hemen alamayacak bir ithalatçı, sermayesini vergiye bağlamadan eşyayı bekletebilir. Yüksek tonajlı çelik, hammadde ve makine ithalatında en çok kullanılan çözüm budur.
Antrepo ile normal depo arasındaki fark
Temel fark gümrük gözetimidir. Normal depoya koyduğunuz mal zaten vergisi ödenmiş, serbest dolaşımdaki bir maldır; istediğiniz an alır, satar, taşırsınız. Gümrüklü antrepoya giren mal ise vergilendirilmemiş sayılır ve gümrük idaresinin izni olmadan dışarı çıkarılamaz.
Bu yüzden antrepo, deponun sunmadığı iki şeyi sunar: verginin ertelenmesi ve eşyanın hukuken hâlâ "ithal edilmemiş" sayılması. Karşılığında ise kayıt, beyan ve mühür düzenine tabidir.
| Gümrük gözetimi | Antrepoda var, normal depoda yok |
|---|---|
| Vergi | Antrepoda çıkışa kadar ertelenir, depoda peşin ödenmiştir |
| Çıkış | Antrepoda gümrük iznine bağlı, depoda serbest |
| Kayıt zorunluluğu | Antrepoda giriş-çıkış defteri zorunlu |
| İşlem yapma | Antrepoda yalnız elleçleme, depoda serbest |
Antrepoda eşya ne kadar kalabilir
Antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak eşya için başka bir gümrük işlemi yönünde beyanname tescil edildiğinde, işlemlerin 30 gün içinde bitirilmesi gerekir (Gümrük Yönetmeliği md. 389).
İdare, bozulabilecek eşya gibi durumlarda özel bir süre sınırı koyabilir. Bu yüzden eşyanın cinsini baştan bildirmek önemlidir; süre riski varsa önceden görülür.
Antrepoda hangi işlemler yapılabilir
Antrepoda eşyanın niteliğini değiştirmeyen elleçleme işlemleri yapılabilir. Bunlar için gümrük idaresinden izin alınır.
- Ayrıştırma — partiyi alıcı veya cins bazında bölmek
- Tartım, sayım ve ölçüm
- Etiketleme ve yeniden paketleme
- Numune alma ve kalite kontrolü
- Ambalaj yenileme ve koruma amaçlı işlemler
Eşyanın cinsini değiştiren imalat işlemleri antrepo rejiminde yapılamaz. Üretim yapılacaksa dahilde işleme rejimi ya da serbest bölge gibi başka bir yapıya bakmak gerekir.
Kısmi çekiş: antreponun en çok kullanılan avantajı
Antrepodaki eşyanın tamamını bir kerede çekmek zorunda değilsiniz. Sattığınız ya da üretime alacağınız miktar kadar eşyayı çeker, yalnızca o kısmın vergisini ödersiniz; kalan miktar antrepoda beklemeye devam eder.
Yüksek tonajlı sevkiyatlarda nakit akışını en çok rahatlatan özellik budur. 500 tonluk bir partinin tamamının vergisini peşin ödemek yerine, aylık işlediğiniz 80 tonun vergisini ödersiniz.
Antrepo maliyeti neye göre belirlenir
Depolama ücreti üç değişkene bağlıdır: eşyanın cinsi, kapladığı alan veya tonaj, ve kalış süresi. Buna elleçleme, tahmil-tahliye ve varsa ek işlem ücretleri eklenir.
Bu üç değişken bilinmeden verilen bir fiyat bağlayıcı olmaz. Ciddi bir işletmeci, teklifte hangi kalemin ne tuttuğunu ayrı ayrı gösterir.