Hariçte işleme rejimi, Türkiye'de serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlenmek, yenilenmek ya da tamir edilmek üzere geçici olarak yurt dışına gönderilmesine ve işlem görmüş hâliyle geri getirilmesine imkân veren bir gümrük rejimidir.
Dahilde işleme rejiminin tersidir: orada girdi dışarıdan gelir ve ürün ihraç edilir, burada eşya dışarıya gider ve geri gelir. Rejimin asıl faydası, geri gelen eşyanın tamamının değil, yalnızca yurt dışında eklenen değerin vergilendirilmesidir.
Hangi durumlarda kullanılır
- Makine ya da ekipmanın üreticisinde tamir veya revizyondan geçirilmesi
- Yarı mamulün yurt dışında bir işleme (kaplama, kesme, ısıl işlem) tabi tutulması
- Garanti kapsamındaki bir parçanın değişim için gönderilmesi
- Kalıp, aparat ya da numunenin işlenip geri getirilmesi
İzin olmadan olmaz
Rejim, önceden alınan bir izne dayanır. İzinde gönderilecek eşya, yapılacak işlem, beklenen verimlilik oranı ve süre tanımlanır. Eşya izin alınmadan gönderilirse dönüşte rejimden yararlanmak mümkün olmaz; ithalat gibi tam vergi çıkar.
İzin başvurusunda en çok tartışılan başlık verimlilik oranıdır: gönderilen miktardan ne kadar işlem görmüş ürün elde edileceği. Oran gerçekçi verilmezse kapatma aşamasında miktar dengesi tutmaz.
Vergi nasıl hesaplanır
Geri gelen eşyada vergi, kural olarak yurt dışında eşyaya eklenen değer üzerinden hesaplanır. Yani işçilik, işlem bedeli ve varsa eklenen malzeme dikkate alınır; eşyanın kendi değeri yeniden vergilendirilmez.
Tamir işlemlerinde iki durum ayrılır: bedelli tamirde tamir bedeli esas alınır, garanti kapsamındaki bedelsiz tamirde ise mevzuattaki koşullar sağlanıyorsa muafiyet uygulanabilir. Hangi durumda olduğunuzu baştan netleştirin.
Süre yönetimi
İzinde bir süre belirlenir ve eşyanın bu süre içinde geri getirilmesi beklenir. Süre, işlemin gerçek takvimine göre istenmelidir; yurt dışındaki tedarikçinin kuyruk süresi çoğu zaman hesaba katılmaz ve süre yetmez.
Süre aşımı, rejimin sağladığı avantajın kaybedilmesi anlamına gelebilir. Gecikme öngörülüyorsa süre dolmadan ek süre başvurusu yapılmalıdır.
Antrepo ile ilişkisi
Geri gelen eşya, ithalat işlemleri tamamlanana kadar antrepoda bekletilebilir. Bu, evrak eksiğinin liman sahasında değil kapalı bir alanda tamamlanmasını sağlar ve konteyner üstünde biriken maliyeti durdurur.
Gönderim öncesinde de antrepo kullanılabilir: farklı tesislerden toplanan parçalar tek yerde birleştirilip tek sevkiyatta gönderilir.
