Demuraj, konteynerin liman sahası içinde tanınan serbest süreyi aşarak beklemesinin bedelidir. Detention ise konteynerin liman dışına çıkarıldıktan sonra boş olarak iade edilmesinde gecikilmesinin bedelidir.
İkisi farklı kalemlerdir ve aynı yükte birlikte de doğabilir. İthalatta beklenmeyen maliyetlerin önemli bölümü bu iki kalemden gelir; ikisi de zamanla katlanarak artan bir tarifeyle işler.
Farkı tek tabloda
| Nerede doğar | Demuraj: liman sahasında · Detention: liman dışında |
|---|---|
| Neyin bedeli | Demuraj: sahayı işgal · Detention: konteyneri elde tutma |
| Kime ödenir | Genellikle demuraj limana/hat acentesine, detention hat acentesine |
| Ne zaman durur | Demuraj: konteyner sahadan çıkınca · Detention: boş konteyner iade edilince |
| Serbest süre | Sözleşmeye göre değişir; gün olarak tanımlanır |
Serbest süre nasıl işler
Taşıma sözleşmesinde belirli bir serbest süre tanımlanır. Bu süre içinde ek ücret doğmaz. Süre dolduktan sonra günlük tarife başlar ve çoğu tarifede ücret kademeli olarak artar: ilk günler daha düşük, sonraki günler belirgin şekilde yüksektir.
Bu kademeli yapı nedeniyle bir haftalık gecikmenin maliyeti, günlük ücretin yediyle çarpımından fazladır. Gecikmeyi kısa tutmak, tek tek günlerden daha önemlidir.
Gecikme neden olur
- Belgelerin eksik ya da hatalı olması — en sık neden
- Gümrük muayene hattına düşmek ve muayene sırasının beklenmesi
- İthalatçının depo ya da nakliye planını geç kurması
- Ödeme ve akreditif sürecinin uzaması
- İlgili kurumdan alınması gereken izin ve belgelerin geç çıkması
- Boş konteyner iade noktasında yoğunluk
Antrepo bu maliyeti nasıl azaltır
Konteyner limanda beklerken demuraj işlemeye devam eder. Eşya antrepoya alındığında konteyner boşaltılıp iade edilebildiği için demuraj ve detention saati durur; eşya ise gümrük gözetimi altında beklemeye devam eder.
Bu, ithalatçıya iki şey kazandırır: konteyner kaynaklı günlük maliyetin durması ve eşya için karar verme süresinin uzaması. Vergi yükümlülüğü de eşya antrepodan çekilene kadar doğmaz.
Önlemek için yapılabilecekler
- Belgeleri gemi varmadan önce tamamlamak ve müşavire iletmek
- Serbest sürenin kaç gün olduğunu sözleşmeden baştan öğrenmek
- Muayene ihtimalini hesaba katarak plan yapmak
- Boşaltma ve nakliye randevusunu önceden almak
- Uzun sürebilecek işlemlerde eşyayı antrepoya almayı baştan planlamak